శ్రీసద్గుణాన్వితా సీతాద్రిసుత వినవే - కౌశేయ, వాసుని శేషాచలవాసుని చరిత్రము

అయోధ్యా కాండము


రాగము: కర్ణాటక సారంగ - ఆదితాళము

పల్లవి:


శ్రీ సద్గుణాన్వితా శీతాద్రిసుత  వినవే - కౌశేయ, వాసుని శేషాచలవాసుని చరిత్రము


అనుపల్లవి:


భాసిల్లు నంతఃపురవరమునందు మణిసిం
హాసనస్థితుడై మునిసుతుడై - మహోల్లాసుడై దర
హాసుడై శ్రీవాసుడై శ్రిత దాసుడయి సీ
తాసహితుడగు రామునిన్ గను తలపూని సురమౌని వచ్చెను !!శ్రీ సద్గుణా!!


శరదిందుచంద్రికా సదృశమా తనుద్యుతుల
మెఱయుచు వచ్చువాని నారదునిగా
నెఱిగి సీతాజానియు దేవీయుతుడయి
పొరపొచ్చమింతలేని భక్తిచే మ్రొక్కి
పరగ బూజించి - మౌని నీదర్శన సం
స్మరణచే విషయాసక్త చిత్తులమై సం
సారచింత మాటికి గలుగు మము బోటికి
దొరక దిది దుర్లభము - నినుగని
పరమపావనుడ నైతిని భాస్కరు
డు రా దమమడగు క్రియ నజ్ఞానమడగునని ముని పల్కెను.  !!శ్రీ సద్గుణ!!


శ్రీరామ భ్రమయజేసెదవో నను లోకాను
సార వాక్యములచేను సం
సారి ననుటిది యరయ సత్యమేను జగదాదియౌ మా
యా రమణి గృహిణిగాను జేయుటను నీ సుతు
లైరి బ్రహ్మాదులెల్లను త్రిజగన్మోహ సం
సారి వీవు హరి , జనకజ లక్ష్మి పుర
వైరి వీవు సీత హిమశైలజాత
వారిజభవుడ వీవు ధరణిజవాణి రవి  వీవు ప్రభ జానకి
యారూఢి స్త్రీపురుషవాక్యములన్ని సీతయు నీ వనియెను.  !!శ్రీ సద్గుణ!!


స్వామీ నీచాయ యవ్యాకృత మనబడునది
యే మూలప్రకృతిధాన మహత్తత్త్వ
మా మహత్తత్త్వానలింగశరీర
మై మఱి యది సకలమైన తనువుల జేసె న
హంకారబుద్ధి ప్రాణాజ్ఞాన కర్మేంద్రియ
సాముదాయకము లింగ శరీ
ర మనబడునదే జన్మకర్మమూ
లము ఇంద్రజాలము ఆ మహాత్మయె జీవ
సంజ్ఞననాద్యవుద్యో పాధి నొందిన
దై మించె స్థూలాది దేహ త్ర
యమె జీవో పాధి యనియును.   !!శ్రీ సద్గుణ!!


స్థూలసూక్ష్మ కారణాల జాగ్రత్స్వప్న సుషుప్తవ
స్థలు మూడు గల్గె, నీ సంసృతి
లీలచే నెనయువాడు జీవుడె పరమాత్మ త్రి
కాలసాక్షి యీ రేడులోకముల కాది
మూల మది నీవేచూడు మాయాభువనజాత
ములు నీయందె జనన స్థితిలయ
ములై జరుగుచున్నవి రామా రాక్షస విరామా
వ్యాళమని త్రాడుగని బెదరిన,
పోలికను దను జీవు డనుకొను
బాలిశుడు ఘను డాత్మ తానని భయరహితుడయి
యలరు ననియెను.   !!శ్రీ సద్గుణ!!


ఏ నీ తేజమున నీయఖిలమును వెలు
గునిది ఖలుడు తెలియలేకదేహమే పతి
యనియెంచు పుణ్యశ్లోక యెందాక
జ్ఞానము తెగిపోక యుండునందాక
దీనుడగు జనుడు నీ కారుణ్యమున వి
జ్ఞానానంద మొదవిన నరు
డౌ నది నీపాదారవింద భ
క్తిని కలుగునదియు ము
క్తి నిధానమగు రామ నీ దాసుల దాసుడను కరుణను బ్రోవుము
నీ నాభి కమలజుడు మా తండ్రి యటుగాన నే పౌత్రుడననె.  !!శ్రీ సద్గుణ!! 


అని చాల ప్రణతుడై యానందభాష్పములు
కనుల జడిగొన జడధారి రఘువంశతిలకుని
వినుతించె వేడ్క జేరి రావణవథార్థము
జనియించినావు శౌరి దశరథుడు నిన్ను
జనవిభుని జేయగోరి యున్నాడటుల
యిన రావణుడు జచ్చుటెటు ల
తనిం జంపుదు నని ప్రతిజ్ఞ జేసినావు మునుడాసి
వినుము భూభారహరణమునకు
మొనయు మిది వనజభవు వాక్యము
ననిన జిఱునగవు మొగమున జిగి
బెనగొనగ ననియె రాముడు    !!శ్రీ సద్గుణ!!


విను నారద నేనెఱుగని దేమియును లేదు
మును ప్రతిన నాచేత నెటు చేయబడె నటు
లనే జేతు సకలభూతముల సుఖాసుఖములు
ఘనకాలసంజాతములు ప్రారబ్ధ
మున నగునవి భువన నే
తనై తగులక నేనే నెనసి వినోదిం
తు నిదె రేపు దండకాటవి కేగి
మునివేషము దాల్చి సంతోషము
నను చతుర్దశ వత్సరము లుందును సీత
యను నెపమునను రా
వణుని సబలముగ జంపుదు
నన విని జనె మునీంద్రుడు .  !!శ్రీ సద్గుణ!!


ఇక్కడ అయోధ్యాకాండ ప్రారంభమయినది. 
అంతఃపురంలో మణిసింహాసనమునందు సీతాసమేతుడై ఉన్న శ్రీరామచంద్రుని దర్శనానికై నారదమహర్షి వచ్చి ఆయనను దర్శించి ఆయనకు తన అవతార పరమ లక్ష్యమైన రావణవథను గూర్చి గుర్తు చేసి వెళ్తాడు.  శ్రీరామ చంద్రుడు తాను రావణసంహారము సీతాదేవి నెపముతో చేస్తానని చెప్తాడు.






  

చేరి వినవె శౌరి, చరితము-గౌరి, సుకుమారి గిరివరకుమారీ

17
సురటి రాగము -- ఆదితాళము
పల్లవి --

చేరి వినవె శౌరి చరితము
గౌరి సుకుమారి గిరివరకుమారీ IIచేరిII

అనుపల్లవి --

వారిజాక్షు డంతటను శ్రీ 
మీరి వేడ్కతో నయోధ్యకు

గోరి పోవుదారిలో నృప
వైరియైన పరశురాముడు

కారు మొగులు కరణి చాప
ధరుడై కాలమృత్యువో యనగ బం
క్తి రధు జేరి హరి యెదుటను నిలిచి పలికెను 
వీరాధివీరుడని యెఱుంగక IIచేరిII

బెండువంటి నిల్లు నడిమికి
రెండు జేసి పెల్లు పొందు
కొండ నెనయు నా విల్లు
దండి వైరులకు ముల్లు
కడు గండు మిగిలి దీని నెక్కు బెట్టిన గాని రా
ముడనను నిన్ను నటు గా
కుండిన జంపుదు నన రాము డతని కో
దండము గొని చక్క నెక్కిడి య
ఖండాశుగము తగ
దొడిగి తెగ నింద దిగిచి భార్గ
వుడ నిను కాండాహత చరణు జేసి నృప
కాండాభి రాముడనౌదు ననిన
బుండరీకలోచను డి
తండని పూర్వకాల సంస్మృతి
పొడమి పొగడి భండప్రచండపండితుం డవ
జాండాధిపతి నవ్యయుడ వనెను IIచేరిII 1

బాల్యమునను నేను ఘోర తపంబు సేయుచోను హరి వా
త్సల్య మొప్పగాను వేగ ప్రసన్నుడై పలికె దాను, సా
ఫల్య మయ్యె నీ తపము జన సమ్మతము నున్చి వంశయుతుడ వగు, సా
ఫల్యంబలుడ వగుచు బితృహననుడగు కార్తవీర్యు గెలిచి ఖలు నృపుల వై
కల్యాత్మకుల జంపి శమదమ ముఖ్యార్థితుడ వగుము నే గౌ
సల్యా గర్భమున రాముడన గల్యాణదాయినై జనించి య
హల్యాసతి బవిత్ర జేసి సీతను, గల్యాణమై నీకు దరిశనమ
తుల్యముగ నొసగుదునని జనియె దయ,తోనా హరియ నీవని చనియె IIచేరిII 2

స్వామి నేను మించి హేహయ వంశజులను ద్రుంచి శాంతుండ
నై ముదము దలంచి చెలగెద నీ మహా మహిమ నుంచి ఖగ
గామినీ బలంబు నీవు గొంటివి గాన నే ధన్యతముడ నైతిని
నీ మహనీయ దరిశనము గలిగె బితామహాదుల కగోచరుడవు శ్రీ
రామా మనోహరుడ వగు రఘురామా ప్రకృతికంటె పరుడవు
కామాద్యరివర్గ దూరు డ వహో మాధవ భవ రహితుండవు
కామకర్త గుణవర్జితు డవు నుదకమున ఫేన జాలములు ననలమున
ధూమమెటుల నటులనే యభిజనమును నీ మాయచే గల్పితం బనె. IIచేరిII 3

ఎందాక నరుండు మాయకు హితవు మీరకుండ వినువా
డందాక జడుండు వానికి నాత్మ గానరాకుండు తన
యందు గల్గు నవిచారమున విద్య మిగుల బ్రబలినదై విద్య నణచు
పొందు గానవిద్యాకృత మగుటను బంధుబింబితుండై జీవాత్మను
బొందు తను మనః ప్రాణమునబొందు నపుడె స్వాభిమానము
నొందు నపుడె సుఖదుఃఖముల నొందు నాత్మకు సంసృతి లే
దెందు జ్ఞాన మిపుడు బుద్ధికిని లే దిది నైజము వ్యాకృతమున బ్రకృతి
పొందుగాను సంసారి యయ్యేహుత భుగ్వార మేళనంపు క్రియ ననె IIచేరిII4

ఎంతదాక నరుడు నీ పదహితుల పొత్తు జొరడు విను వా
డంత దాక నరుడు వలెను భవాబ్ధి దిరుగు పామరుండు ఏ
కాంతుడయి సుజన సంగతి వలనను గనిన భక్తి చేత నెపుడు నిన్ను న
నంతు నాశ్రయించి నపుడు మాయకు
నంత మజితుడును స్వప్రకాశుడును
శాంతాత్మకుడు నైన సద్గురు డంతవాని కగపడును సుని
శాంతానంద మతనిచే గని చింతల నెల్ల ద్రుంచి ని
రంతరాత్మ సుఖము జెందు నీ పద రాజీవయుగ భక్తి లేని నరు
లంతమొంది జ్ఞానముక్తి సుఖముల నంద వశముగాక చెడుదు రనె. IIచేరిII 5

ఈ శరణు శరణు దురిత వి
నా శరణు శరణు సుజన
క్లేశ హరణ శరణూ జయ జయ శ్రీరా
మ శరణు శరణు నే జేసినట్టి పుణ్యమెల్ల నీదు మ
హాశుగమున కొసగినాడ నను దయ
జేసి బ్రోవు మన బరశురామునకు సీతా విభుడు ప్రసన్నుడై పలికె
వాసి నీ మనంబునను వరము గోరు నిను కృప
జేసినానన భృగుకులుడు భాసిల్లుచు నీదు పద రజో
లేశమునకు నే వరంబు సమ మఖి
లేశ భక్తి నిమ్మన గృతార్థుని జేసి పనుప జనియె జామదగ్ని ని
జేచ్ఛం దనుజ రిపు నుతించుచు జనె IIచేరిII 6

ప్రీతుడయ్యె జలా దశరథ విభు డంతట వీలా గుణముల
చేత నలరి తగ పురి జేరి చక్రి యావేళ భూ
జాత నరసి తనరె, ననుజులు నిజ సతుల రతుల విభవ స
మేతుడు జగత్ప్రభుడు బ్రధితగుణ
జాతు డవ్యయానందమూర్తి సం
గీతానంత కీర్తి సుగుణ భూతాద్యఖిల సాక్షి మాయా
జాతాఖిల కలుషహరుడు సాకేతాధిపు డై యుండె హరి ద
యాతిశయత నిదియు జెప్పె సుబ్రహ్మణ్య కవి శేషగిరీశుపేర వి
ఖ్యాతి మీఱ నధ్యాత్మ రామాయణాఖ్యానమున బాలకాండ మిది IIచేరిII 7

కల్యాణము వినవే , నేఁడు సీతా , కల్యాణము వినవే

16.
కల్యాణి -- ఆట తాళము

పల్లవి --
కల్యాణము వినవే , నేఁడు సీతా , కల్యాణము వినవే II కల్యాణII

అను పల్లవి --
కల్యాణమయమైన
కల్యాణనిలయమున
కల్యాణప్రదుడౌ య
హల్యా వరదునిIIకల్యాణII

వేదనాదములు వేణుమర్దళ వీణాదుందుభి డిండిమాది మహా

వాద్యనాదములు పుణ్యాంగనా బృంద శుభ గాన 

నాదములుఁ జెలగ జనకుఁ డెదుర్కొని దశర

థాది భూపతుల కర్హాసన మునిచి యా మీఁద సపురోహితుఁ

డై దేవముఖు హైమవేదిఁ బ్రతిష్టించి వివిధ మంత్రములచే

వేదోక్త హోమ విథు లొనరించి సీతాది కన్యల ధన్యల నల్వురను స

మ్మోదమున రావించి మురియుచు శుభజాలా

పాదకముగ మధుపర్క మిచ్చి వేడ్క

బ్రోది జేసి నృపుడు పూజించె రాఘవుల IIకల్యాణII 1

శ్రీమీర జనకుడు శృంగారవతియై సౌ

దామినీ లత మాడ్కి దనరెడు సీతా

కోమలి తెఱ మఱుగున నుంచి చాలగా,

రాముని రామాభి రాముడైన శ్రీ

రామచంద్రుని పాద రాజీవములు గడిగి,

సేమమున తజ్జలము శిరమున ధరియించి,

నీమముతో సీత నిఖిల లోకమాత

గామిత సిద్ధ సంకల్ప పూర్వకముగ

భూమీశుడు ధారబోసె నగ్నిసాక్షి

గా మానవతిని, రాఘవుడు చేకొనె, దేవ

తా మందార సుమధారలు గురిసె, భ

ద్రామితగుణులై యనిరి వధూవరుల పై IIకల్యాణII 2

అంతట దెరదీయ నతివమోము జూచి 

సంతసించెను రామచంద్రు కన్గవ తార

కాంతు గనుగొని యలరు కలువలిపోల్కి నా

యింతి చూపులు దనరె హృదయేశు పదయుగళి

నెంతయు దామరల నెనయు తేటులనగా

కాంతామణి పాణిగ్రహణ మొనరజేసి 

కంతు జనకుడు మంగళ సూత్రము గట్టి

దంతిగమనకు మణులు తలంబ్రాలు పోసి శ్రీ

మంతుడై లాజహోమము జేసి కృతకృత్య

స్వాంతు డయ్యెను తాటకాంతకు, డట మీద 

సంతతానందమున జనకు డూర్మిళ నిచ్చె 

మంతు కెక్కగాను లక్ష్మణకుమారునకు II కల్యాణ II 3

వరుస తోడను కుశధ్వజుని కొమార్తెల 

సురుచిర మాండవి శ్రుతకీర్తుల నిరువురను

భరత శతృఘ్నులకును జనకధరణీశు డానంద

భరితు డగుచు నొసఁగె, నరుదారగ బెండ్లి యల

రారె నావేళఁ, జిరతర యశులు వసిష్ఠ విశ్వామిత్రు

లురువుగ నా వధూవరులకు సేసలు శిరమున నిడిరి యా

శీర్వాదములు జేసి, ఇనవంశ దశరథాధీశుడు దీవించె

గరిమను, కౌసల్య కైక సుమిత్రాది 

కరిగమనలు మంగళహారతు లొసంగి రా

తఱి రామలక్ష్మణ భరతశతృఘ్నులకు IIకల్యాణII 4

జనకవిభుడు కౌశికుని వసిష్ఠుని గను

గొని పల్కె నారదముని యచటి కొకనాడు

చనుదెంచి నను వినుమని పలికె హరిభక్త

జనవరదుడని నిర్జరులను బ్రోవ రా

వణు వధియింప రఘువంశమునకు రాము

డను పేర దాశరథి యై నాలుగంశములు

జననమొందెను, సీత యను నామమున నీ యిం

టను యోగమాయ బుట్టెను దెలిసి కౌసల్య

తనయునకు సీత నిమ్మని చనె నది మొదలుగను సీత శ్రీసతి 

యని తలచి యే విధమున రాము డల్లుడౌనని చింతించి ధను

వను నెపమున మీద యను శుభము గంటి ననె IIకల్యాణII 5

శ్రీరామచంద్రుని జేరి జనకుడు బలికె

శౌరీ నా జన్మము సాఫలమాయె ను

దార సింహాసనస్థలిని సీతాయుతుడ

వై రంజిల నిన్ను జూడ నర్హుడ నైతి రా

మా రమణ భువన నిర్మాణ నైపుణి గలిగె

నీరజ భవునకు నీ పాద వారిచే

నీరమ్య పదజలము నెరిదాల్చి బలి మహా

వీరుడై సురరాజ విభవము చేకొనె

సారమౌ నీ పదరజమున నహల్య 

ఘోరశాపము దొలగె కోవిదులును నీ యు

దారాంఘ్రి రేణువులు కోరి భవభయ 

దూరు లైనట్టి నీవే శరణని పొగడె రాముని IIకల్యాణII 6

సొరిది యా సమయమున 

సురదుందుభులు మ్రోసె ధ్రిగుడుతద్దిన్నాంతకిటతక, తా థై థై య్యనుచు న

చ్చరలాడిరి గంధర్వ వరులు బాడిరి భూ

సురవరుల ధరణీ వరుల బూజజేసి

సరస మృష్టాన్నాభోజనము లిడి రీ

కరణి పరగ నాల్గునాళ్ళు జరుగుటయు గౌశికు 

డరిగె నల్లుండ్రకు నరణమిచ్చినృపుడు

కరుణచే బుత్రికల ఘనమతుల గాంచి

త్వరతోడం బనుప నా దశరథ క్షితిపతి

వరసుతులు గోడండ్రు సిరు లలర నాశేష

గిరి వాసుడైన రఘువరుని మున్నిడుకొని 

పురికి ప్రయాణోన్ముఖు డయ్యె ముదమున II కల్యాణII 8

విను హైమవతీ ఘనా ఘన సుందరాకృతీ వినుతధృతీ కరుణామతీ

15.

కాఫీ రాగము - జంపె తాళము

పల్లవి --

విను హైమవతీ ఘనా
ఘన సుందరాకృతీ
వినుతధృతీ కరుణామతీ. IIవినుII

అనుపల్లవి -

తన మంత్రులను
బనిచె దశరథుని తోడి తె
మ్మని జనక నృపతి వేగా బాగా IIవినుII


ఆరూఢి దివస త్రయమున వార లయోధ్యఁ జేరి దశరథుని గాంచి
ధీరులై మ్రొక్కి బహు దివ్య వస్తువుల నరు
దారగా గాన్క యుంచి శ్రీరామునకు జయశ్రీ ర
మా రామునకు సీతను నిశ్చయించి నేడు శ్రీ
మీర మిము బిలువనం పెను జనకు డన
సంభ్రమించి వేడుక దలఁచి మించి IIవినుII 1


జనవిభుడు శ్రీరామ చంద్రునకు గల్యాణ
మని చాట నాన తిచ్చి జనక మంత్రుల
కు నుత్సాహమున రత్న భూషణ దుకూలముల నిచ్చి
తన గురుఁడగా వసిష్ఠుని సుమంత్రుని రా
ముని పెండ్లి వార్త దెచ్చె - తగు గదా
జనకవిభు బాంధవ్య మనిన కడు లెస్స యని
రనువుగా ముదము హెచ్చి మెచ్చి IIవినుII 2


మరునాడు గురుహిత సమస్త జను లెల్ల నే
మఱు బలసి కొలువ గాను
అరుదైన యాణిముత్యముల గొడుగుల నీడ నధికవైభవముతోను
భరత శత్రుఘ్ను లిరువురు గజారూఢులై
యిరుగడల జేరి రాను రథమెక్కి
నరవరుడు మిథిలా న
గరమునకు జనె నెలమి, నాల్గు పైనములలోను తాను IIవినుII 3


హితమతిని దశరథున కెదురుగా జని పురోహిత సహితుడై జనకుడు
చతురుడై పూజింప, సరసులై రామలక్ష్మణులు తమ తండ్రి కపుడు
అతి భక్తి ప్రణమిల్ల నాలింగన మొనర్చె నానందమునను నృపుడు
తత మహోన్నత జనకరాజ సదనమున
సుత కౌశికాన్వితుడై వసించె నతడు జనహితుడు IIవినుII 4


తన యాగ కర్మమంతయు దీర్చి జనకుడు శ
తానందు తోడ ననెను దనర సంకాశ్యపుర
మున మదనుజుడు కుశ ధ్వజుండు మోదమునను
మొనసి పిలువనంపు మన విని యట్లు సేయ జ
య్యన వచ్చి యత డన్నను పొడగాంచి
తన కుమారికలు తా నును మ్రొక్కి వర్థిల్లు
డనుచు దీవెనలు గొనెను మనెను IIవినుII 5


లలిని జనకుడు పుర మలంకరింపు మన దోరణ చ
యోల్లాసితంబు అలఘు సౌధధ్వజో
జ్వలము గోపుర వితానావళీ రాజితంబు
ఫల భార నమ్ర రంబా స్తంభ శోభిత ప్రతిగృహ ప్రాంగణంబు కర్పూర
కలితాంబు పూర గంధిల రాజమార్గంబు, కై సేసి రా పురంబు దంబువి IIవినుII 6


క్రమముతో నంతఃపురమ లంకరించి బంగారు కుంభముల నుంచి
సమమైన పర్చరా జగతీ పై నిలిపి నీలముల బోదెలు ఘటించి
రమణీయముగను బగడముల దూలములు వజ్రముల గొడిగెలు రచించి చెతుర్ద్వా
రముల గొమరొప్ప గల్యాణ వేదిక గట్ట కమరికను సంతసించి మేలెంచి IIవినుII 7


ఎలమి సీతాది కాంతలకు నలుగులు పెట్టి తల లంటి జలక మార్చి
జిలుగుల దడి యొత్తి చెలగి సరిగంచు చీరెలు గట్టి కురులు గూర్చి
వలనొప్ప గొప్ప కొప్పులు బెట్టి చందనం బలదికములు దీర్చి రవికలను
పొలయ చనుకట్టుపై నలవరచి కై సేయ నలదిరి సమముగ జేర్చి మది జేర్చి IIవినుII 8


పరగ కేకయపతి కుమారుడు యుధాజిత్తు వచ్చెనచ్చటికి నంత
వరుస దశరథుడు నల్వురు సుతుల భూషణా వళుల గై సేసి చెంత
సిరు లలర దానుండు తరి జనకుడానంద భరితుఁడై భద్ర దంతావళములను
గరిమమున బనుప రాఘవు లెక్కి రాజమార్గమున జూపట్టి రంత వింత IIవినుII 9


పొదలుచును గౌసల్య మొదలౌ సతులు గొల్వ భూపతులు జేరి కొలువ
విదిత మాగధ వంది బృందములు గొలువ నట విట గాయకులును గొలువ
సదయులు వసిష్ఠ విశ్వామిత్రు లాశీర్వచనము లొసంగుచును గొలువ కల్యాణ
సదనమున కరిగె శేషగిరీశు డగు రామచంద్రుఁ డెద ముదము మొలువ చెలువ IIవినుII 10

వినీల వేణి వినుత గుణ శ్రేణి, వినవే శర్వాణి

14.

 బేగడ-- ఆటతాళము
పల్లవి --
వినీల వేణి వినుత గుణ శ్రేణి, వినవే శర్వాణి --IIవినీలII

అనుపల్లవి --

ఘనాఘనాంగుడౌ రా
మునిచే ననుజ్ఞగొని గౌతమ

ముని యొద్దకు జనె నహల్య

మునీంద్రు డా రాముని జూచి పలికె

ఘనంబుగను మిధిలాపురంబు

నను, క్రతువరంబు మహేశ్వర చాపము

కనుంగొని యనంతరం బయోధ్యకు

జనెద మనన్ వినమ్రు డయ్యెను హరి హరి. IIవినీలII

రంగ దభంగ తరంగ గంగ ను

ప్పొంగుచు దాటి విదేహ రాజపురి

చెంగట రాగ నెఱింగి జనకుడు చె

లంగుచు నెదురుగను

రంగుగ జని గాధేయునకును సా

ష్టాంగ మెఱగి పూజించి, దిశలు వెలు

గంగ జేయు చంద్ర సూర్యులో సుర

పుంగవులగు నరనారాయణులో

శృంగార కళల బంగారు తళుకు ల

నంగాను దగిన వీర లెవ్వ రె

ఱుంగ వలయు నన, దశథరాత్మజులు

మంగళ కరు లీ రామలక్ష్మణులు మహా భుజుల్ ఘను లని, ముని దెల్పెను IIవినీలII 1

ఠీవిగ మత్క్రతు సంరక్షణమున

కై వీరల నే దోడి తెచ్చునెడ

పావను డీ రాఘవుఁ డొక శరమున

జావనేసెఁ దాటకను

భూవర మదీయ యాగ విఘాతకు

లై వరలు సుబాహు ప్రముఖ నిశచ

రావళి దృంచియు మారీచు జలధి

లో వైచె బదాంబుజ రజమునను

యీ వీరు డహల్యను వేవేగ బవిత్రను

గావించి నేడు నీ గృహంబున గరళకం

ఠు విల్గనుగొన వచ్చెను

నావుడు నగరికి దోడ్కొని చని యా నరేంద్రు డారాముని బూజించెను. IIవినీలII 2

అంతట జనకుడు మంత్రుల బిలిచి పు

రాంతకు విలు దెమ్మనిన భటుల న

త్యంత బలుల నైదువేల బంపిన

బంతము మీద జని

సంతతమును మణి వస్త్రాదులచే

నెంతయు భూషితమై ఘంటా శత

కాంతమైన విలు దెచ్చిన ధరణీ

కాంతుడు కౌశికు గనుగొని యా

వింత నృపవరు లంతా జూడగ

సంతోషమున రఘూద్వహుం డీ చాప మెక్కిడిన జాలును సీతా

కాంత నిత్తు నన విని శ్రీరాముని కనుంగొనె ముని దరహాసమునను IIవినీలII 3

శ్రీరాముడు వామాకరంబున వి

ల్లా రూఢిగ గొని యెక్కడి నృపతులు

చేరి చూడ దక్షిణ కరమున నరు

దారి దిగిచి నపుడే

సారము చెడి ఫెళ ఫెళ మని విరిగెను

వైరి వరుల ధైర్యముతో గూడ ద

దారవము దిశల్నిండె దివి నిమా

నా రూఢు లగుచు గనుగొను దేవత

లా రాముని శ్రీ మీఱ బొగడిరి

తోరంబుగా బ్రసూన వర్షము దుందుభి ధ్వను

ల్సుర వనితా జన చారు నాట్యములు చెల

గ రాఘవుని జనేశు డర్మిలి గౌగిట నుంచెను. IIవినీలII 4

ఫుల్లాంబుజ పత్రాక్షుడు రాముడు

విల్లు విఱచుటలు విని యంతఃపుర

పల్లవాధరలు మన సీతకు శ్రీ

వల్లభు డనం దగిన

వల్లభు డిదె వచ్చెను చల్లనివా

డెల్ల జగములను నేల జాలు వాఁ

వల్ల మరునైన, జక్కదనమున

నుల్లసంబు లాడునటె యమ్మక

చెల్లా రాముని వల్లా కోరిక

లెల్ల ఫలించు వంశపావను, డీ మహాత్ముడంచని పలికి సరస

సల్లాపము లాడుచు సీతకు మణి, సరు ల్వి

రుల్ హరువుగఁ గై సేసిరి IIవినీలII 5

పట్టుచీరె గటికట్టి రవికె చను

కట్టుదిట్టముగ గట్టి మృగమదము 

బొట్టు నుదుట నునిచి కనుల కాటుక

బెట్టి కురులు దువ్వి

దట్టముగ కీల్ముడి వైచి మఱిన్

మట్టుమీఱ వేడుక చే సరములు

జుట్టి సర్వ భూషణములు మేనను

దట్టముగా బూని యుక్క చెలి కేల్

బట్టి, జనకుని పట్టి శౌరికి

పట్టంపురాణి నౌదు నేనని, బాళితోడ గుందనపు బొమ్మవలె

నెట్టన రాజమురాళ కరిగతుల, నెరాకరింపుచు నడిచెను IIవినీలII 6

తాటంక ద్యుతి దిక్కుల నెల్లను

దీటుకొనగ బాపబొట్టును సరి

పాటిలేని చంద్ర సూర్యులును స

య్యాటమునకు మెఱయ

తేటగు ముత్యపు సరులు పతకములు

మేటి చిలుక తాళితోడ బెనగొన

మాటికి నందెలు ఘల్లని మ్రోయగ

దీటులేని వైఖరి సీతా

వధూటి గుణముల పేటీ, హారి కి

రీటాది భూషణాఢ్యు శేషగిరీశు రామ భూవిభుని చేరి మణి

హాటకమయామాలిక గళమున నిడి, హరిన్ వరించితి నని చనె ముదమున IIవినీలII 7 

శరణు శరణని రామచంద్రుని యహల్య -- సన్నుతించెను వినవే

13.

బిలహరి -- ఆటతాళము

పల్లవి --
శరణు శరణని రామచంద్రుని యహల్య -- సన్నుతించెను వినవే IIశరణుII

అను పల్లవి --

పరమ పురుషు డనుచు గౌతమ వాక్య

సరణి మదిలో నెన్నుచు 

శౌరికి మ్రొక్కి

యరుదార నర్ఘ్య పాద్యము లిచ్చి

హర్ష విస్ఫురి తాక్షియై మించి పులకించి నీ

చరణ రజ పరాగమునను

దురిత మెల్లను తొలగె నహహా

గరిమతోను గృతార్థనైతి జగత్ప్రభో కమలా విభో హరి IIశరణుII

ఏ విభు పాద రాజీవ రేణువులచే

పావనమైనది భాగీరథి, మహాదేవ బ్రహ్మాది సు

రావళి నే మహానుభావుడు గావించె,

నే వరదు పద రజము

వేవేల విధముల వెదక బడును శ్రుతుల

చే, వనజ భవుడెవని శ్రీనాభి పద్మమం

దా విర్భవించె, నవ్యయుడైన పురవైరి

యే విశ్వ గురు నామ మే ప్రొద్దు భజియించు,

నే వీర వరు పాద మీ 

భువన జాలముల నెల్ల నాక్రమించెను,

శ్రీ వనితామణికి నెవ్వని యురము చెల

గి విహరింప నునికి పట్టయ్యె, నే

దేవుని పద మనిందిత రాజయోగి హృధ్యేయమై త

న వారి చెలువు మీఱె,

నా విభుండా వరదుడా గురుడా పరుండా దేవుడిదె నను

బ్రోవుటకు ప్రత్యక్ష మయ్యెన

హో ! విచిత్ర మటంచు నెంచుచు IIశరణుII 1

శ్రీరఘువర నీ లీల లత్యద్భుతము

లే, రికి తరము గాదవి తెలియ, మర్త్యావ

తారమునను జగత్త్రయము మాయా మోహ

పారవశ్యము నొంద భ్రమియించితివి, నిర్వి 

కారుడ వీవు, చలనాది రహితుడవు,

కర చరణా దులు  గలవారి వలె నుందు

వా, రయ పూర్ణుడ వానంద మయుడ, వ

క్రూరుడ వతిమాయికుడవు ,సంవిస్మయో

దార విశుద్ధుడ వా,త్మ ప్రజ్ఞాఖండ బోధ

స్వరూపుడ వజుడవు,

పారమార్ధికుడ వీ, భూతముల కా

ధారభూతము నీవే, యీ జగము నీవే 

సారెకు జగదాశ్రయుడ వీవే, కర్తృ

కారణ కార్యములు నీ విలాసములు,

చేరి గన్గొనగ నేరక తనుధారి వం

దురు గాని నిన్నువిదారి తాఖిల కలుషమగు

పరతత్త్వ మన ఖలులచే నగునా IIశరణుII 2

జలజలోచన నీ వలఘు మాయా గుణ

ములచే బింబితుడవై విలసిల్లి జగ దుదయ

విలయములకు బ్రహ్మ విష్ణీశ్వరనామ

ముల బూని యున్నావు, 

తెలియక నొకడవై వలను మీఱగాను వాచ్య వాచక భేద

ముల జగన్మయుడవై యలరు చుందువు, నీ వ

స్ఖలిత తేజుడ వోం,కార వాచ్యుడవు, వా

క్కుల కగోచరుడవు, గూఢ వర్తనుడవు,

భళి భళి శ్రీరామభద్ర గుణోన్నిద్ర ప్రధనాంగణ రుద్ర

కలిత కౌస్తుభహార శ్రీ శేషా

చల శిఖర విహార మోహనాకార,

చెలిని చంచల సునిశ్చల జ్ఞానమార్గము 

దెలియ నెంతటి దానను ? నీ దానను,

కలుగ జేయుము నాకు నీ పద 

నలిన భక్తి నిరంతరమ్ముగ 

జెలగి, వందన శతము లొనరిం చెదను, దాశరథీ దయానిథీ IIశరణుII 3

వినవే సుగుణాన్వితా, గిరిరాజసుతా

12.

సౌరాష్ట్ర -- ఆదితాళము

పల్లవి --
వినవే సుగుణాన్వితా, గిరిరాజ సుతా IIవినII

అనుపల్లవి --

మునియుతులై రాఘవులు కామా శ్రమ

మునను నాడు నిలిచి వేకువ

ఘనులు సిద్ధాశ్రమ గతులై రచటి

మునులా రాఘవులను పూజించిరి IIవినII

శ్రీరఘురాముని, చే ననుజ్ఞ గొని

సారయశుడు విశ్వామిత్రుడు క్రతు

వారంభించే, మహా జన వృతుడై

సారెకు మారీ,చ సుబాహు లసృ

గ్థారలు గురిసి రహో

ధీరుడు దాశర,థి మహోద్ధతుడై

మారీచు ననిల, మార్గణమున

వారధిలో బడ, వైచి సుబాహు ని

దారితు జేసెను, దహనాస్త్రమునకు IIవినII 1

సునిశిత బాణము, లను సౌమిత్రి త

గ ననుచరులను జంపెను పువ్వుల జడి

నెనసి సురలు గురి,యించిరి సంభ్రమ

మునను గుశిక సుతు డిన కులకుని

తన తోడ నిడికొని

నెనరున కౌగిట నునిచి లక్ష్మణుని,

మునువిడి కొనియా,డి ఫలములు

అనఘులకును భోజనము లొనర్చెను.

దినములు మూడిటు, జనెను సరసముగ IIవినII 2

మునిపతి శ్రీరా,మునితో బలికెను

జనకుని యాగము, గనుగొన జనియెద

ననువుగ మీరు వచ్చిన శుభమౌనన

వినతు డగుచు నను,జుని గూడి తపో

ధనువెంట ముదముతో

జని చని యెదుటను వన మొకటి ఫల సు

మన స్తరు లతా లం,కృతమై

జన విరహితమై గనుపట్టినది,

వన మేమన రా, మునితో ముని బలికె IIవినవేII3

గౌతము డను ముని , గలడు లోక వి

ఖ్యాతు డాతని కహల్య యను సతిని

ధాత యొసంగెనా, దంపతు లిచ్చట

బ్రీతి నుండ నింద్రుడు నొకనాడా

గౌతమ వేషమున 

నాతి నెనసి చను, నాతరి స్నాతుడై

గౌతమ ముని వచ్చి , భస్మీ

భూతు జేతు నాతో బొంకకు మన బురూ

హుతు దుర్మతి నైతిఁ గావు మనెను IIవినవేII4

శాప మొసంగెను, సహస్ర భగుడ

వై పొమ్మని వృత్రారి నహల్యను కోపమున శిలా

రూపము గమ్మనెనే వర జంతు ర, 

హితముగ జేసెను యీ వనమా మోని

బాపురే యెన్నడు నీపై రఘుపతి 

శ్రీ పాదము వెట్టు నాటికి 

శాపము చెడునని, జనె సతీమణికి

పాపము బాపవె, పరమ పురుషా యనెను IIవినవేII5

 రాముని కరము క,రమ్మున బట్టి మ

హా ముని యప్పుడ, హల్యను జూపిన

భామ పైని దన, పాదము నుంచి మ

హా మతి యగుచు నహల్య తనర గని

రాముడు తా మ్రొక్కె రామా మణియు స 

లక్ష్మణుని ధను ర్బాణ ధరుని కనకాం, బరుని

శ్రీ మన్మందస్మిత వదనుని శ్రీ రాముని శేషాద్రి 

ధాముని జూచెను IIవినవేII 6